Liminal Frekans: Gerçeklik ile düş arasında sıkışmış estetikler

Bir süredir fark ediyorum ki bazı estetikler görünmez olsa bile zihnin bir köşesinde kalıcı bir frekans gibi varlığını sürdürüyor. Dün geceki gibi, rüyama bir burlesk performans sanatçısı hanımefendi geldi, bir kaç kelime söyledi sonra gitti. Üzerimde kültürel akımların tuhaf bir huyu var. Ortaya çıktıkları dönemleri çoktan geride bırakmış olsalar bile etkileri kaybolmuyor. Burlesque (sahne ve performans estetiğine dayalı tiyatral bir akım), Boudoir (mahremiyet ve içsel estetiği öne çıkaran görsel dil), Sürrealizm (bilinçdışı ve mantık dışı sembolleri merkezine alan sanat yaklaşımı) ve daha birçok akım bugün halen daha farklı biçimlerde yeniden insan zihnine girebiliyor. Burlesque'in tiyatral dünyası, Boudoir'un mahrem ve egzotik atmosferi, Sürrealizm'in mantığı bozan sembolleri, ya da Fütürizm'in geleceğe saplantılı hayalleri farklı yerlerden geliyor gibi görünse de insan algısında aynı çekim alanına dokunuyor. 

Bu yüzden estetik akımları tek başına sanat tarihine ait sabit başlıklar gibi okumamak lazım. Daha çok zaman içinde şekil değiştiren kültürel kodlar gibi çalışıyor. Her dönem kendi görsel dilini üretiyor, eski sembolleri yeniden yorumlayabiliyor. Bugün internet estetiklerinde gördüğünüz birçok şeyin kökünde de bu eski akımların izleri var. Öyleyse liminal space görselleri, vaporwave'in nostaljik bozulması ya da gotik estetiklerin dijital yeniden üretimi bu sürekliliğin güncel örnekleri diye düşünebilir miyiz? Evet! Yani demek istiyorum ki, estetik sadece görsel bir tercih olmaktan çıkıp insan algısının nasıl çalıştığını anlatan bir sisteme dönüşüyor. Çünkü insan zihni bazı görsel kodları tamamen silmiyor, farklı dönemlerde farklı formlarda yeniden zihnimize çağırabiliyoruz. Ve gün boyunca zihinlerinizin içinde yüzen olguların kültürel akımların içinde de olması elbette söz konusu, çünkü kültürel akımlarda yeniden çağırma mekanızmasının isimlendirilmiş halleri gibi gayette şık şekilde okunabilir. 

Estetik akımları kalıcı yapan şeyin tam olarak bu olduğunu düşünüyorum. Bir dönemin içinde doğsalar bile o dönemin içinde kalmazlar. Sanattan internete, modadan görsel kültüre kadar uzanan yolculuklarında sürekli biçim değiştirir, yeni isimler ve yeni yüzler edinirler. Ancak dikkatli bakıldığında, en eski sembollerin bile halen daha farklı frekanslarda yaşamaya devam ettiği görülebilir.

Ne olursa olsun hiçbir şey gerçekten kaybolmuyor, bolca miktar biçim değiştiriyor, başka bir çağa merhaba diyor. Sanıyorum rüyamdaki burlesk performans sanatçısı, o gizemli hanımefendi, bana bir frekans gönderdi.

Öyleyse benden o'na gelsin;

Guns N' Roses - Rocket Queen