İskandinav mitolojisi - Jötunheim: Devlerin Diyarı. #5

Thor, Jötunheim sınırları içerisinde Thrym ile.

Sıcakların daha da yaygınlaştığı şu günlerde Asgard'dan sonra Jötunheim diyarına gitmeye ne dersiniz? Şu konuda anlaşalım, İskandinav mitolojisinde iki çeşit diyar var. Bunlardan biri haritalarda yer kaplıyor, diğeri insanların korkularında. Jötunheim ikinci türden bir yer. Dağları bulutlardan daha yaşlı dersem abartmam, eh nehirleri de tanrıların hatırlamak istemediği kadar soğuk. Asgard'ın altın salonlarından bakıldığında bir devler ülkesi gibi görünüyor belki fakat Kuzey rüzgarları başka şeyler fısıldıyor insanın kulağına. Burası kaderin en tehlikeli tohumların filizlendiği kadim bir topraktır arkadaşlar, saygılı olalım.

Bu olağanüstü fantasik yerde, Jötnarlar (devler), Troll benzeri yaratıklar, dev kurtlar ve canavarlar, dev kartallar, yılanlarda yaşıyor. Tanrı ve tanrıçalar bile bu topraklara adım attıklarında kılıçlarından önce dikkatlerini kuşanmak zorunda kalırlardı. Dikkatleri kuşanmak! Bu diyarın toprağı bile kendi başına ürpertici görünüme sahiptir. Taşları konuşur, her dağın gölgesinde bir tehdit saklanır. Çünkü Jötunheim ve Asgard arasındaki sınır yalnızca iki diyarın sınırı olmadı, tanrılar ile devler arasındaki kadim mücadelenin de çizgisiydi. Ayrıca bu diyarın rüzgarları sadece kar ve sis taşımadı. Ymir'in kanlı felaketinden kurtulan ve dev soyunun devamını sağlayan Bergelmir, Fenrir, Jörmungandr ile Hel'in annesi olarak anılacak Angrboda,  Thor'un çekicini çalacak kadar cesaretli olan Thrym, tanrıları bile yanıltabilen Utgard-Loki (bildiğiniz Loki değil), üzerinde dağların soğuk yalnızlığını üzerinde taşıyan dev kraliçe Skadi'nin ayak izleri ve diğer nice devlerin hikayesi Jötunheim'ın taşlarına çoktan kazınmıştır. 

Jötunheim'da bizi radarına alan baba-oğul.

Tüm bunların öncesinde Jötunheim'in hikayesi ilk dev olan Ymir ile başladı. Evren henüz şekillenmeden önce buz ve ateşin arasında doğan kahramanımız Ymir, dev soyunun atası olmuştu. Onun ardından gelen nesiller ise zamanla bu vahşi diyarın dağlarına, vadilerine ve sisli ufuklarına yayıldı. Böylece Jötunheim, devlerin yaşadığı bir yerden çok ilk varlıkların mirasını taşıyan kadim bir yuva haline geldi. Gastropnir'in sessiz duvarları, Thrymheim'in soğuk zirveleri, Utgard'ın görkemli kaleleri ve Demir Orman'ın karanlık ağaçları yüzyıllar boyunca sayısız efsaneye tanıklık etti. Yggdrasil'in devasa dallarında Jötunheim, kaosun ve vahşi doğanın nefes aldığı kadim duraklardan bir yer haline geldi. Asgard'ın düzenine karşı duran bu diyar, evrenin dengesinde tam olarak karanlık bir gölgeden ziyade aksine düzenin karşısındaki diğer yüzdür esasında. Çünkü İskandinavlar için evren devlerin fısıltılarından da oluşuyordu. Ayrıca bu diyarda mitolojideki en büyük ve en çılgın Vimur Nehri'de bulunmakta, bir o kadar da tehlikelidir.

Thor, Nesir edda'da Vimur nehri için şunu zerk eder;

''Daha fazla akma Vimur, çünkü seni geçmek zorundayım. Sen büyüdükçe benim içimdeki tanrısal güç de göklere kadar büyüyecek, daha fazla aktığında beni yeneceğini düşünme.''

______________________ 

Loki'yi Loki yapan maceralarda aslında bu toprakların gölgesinden çıkıyor. Kendisi tanrıların arasında yaşasa da dev soyundan gelen bir varlıktır ve içinde hem Asgard'ın zekasını hem Jötunheim'ın kaosunu taşıyor. (Loki amca harika bir post konusudur haliyle.) Bu yüzden Loki hiçbir zaman tamamen bir tarafa ait olmadı, ki iki diyarın arasında yürüyen en tehlikeli yolcu oydu. 

Ve geldik o gizemli anlara. Sanıyorum ki, Jötunheim Ragnarök için oluşturuldu. Konuya hakimseniz eğer malumunuz Ragnarök geldiğinde Jötunheim'ın sessiz dağları yeniden yankılanacak. Devler, tanrılara karşı son yürüyüşe hazırlanırken Loki de bu büyük çatışmanın merkezinde yer alacak. Asgard'ın altın salonları ile Jötunheim'ın soğuk vadileri arasındaki hesaplaşma, evrenin son perdesinde kapanacak. İzleyeceğiz.

Tüm bu düşünce sekanslarıma istinaden aslında Jötunheim'a sadece korkunun diyarı olarak bakmak büyük bir haksızlık olur, zira devler her zaman yıkım tarafında bulunmadılar. Onlar doğanın vahşi gücünü ve evrenin eski hafızasını bolca miktar temsil etti. Düzenin devam edebilmesi için karşısında duran kaosun da nefes alması gerekir. 

Gylfaginning'in 31-40 anlatılarından;

Jötunheim'ın karanlık topraklarında,

Angrboda'nın yanında doğdu üç kader çocuğu.

Fenrir kurt, Jörmungandr yılan,

Hel ise ölülerin sessiz kraliçesi oldu.

Tanrılar duyunca bu kehaneti,

Üç çocuğun getireceği felaketi gördüler.

Odin gönderdi elçilerini,

Jötunheim'ın derinliklerinden onları almaları için.

                                            ______________________  

Sözlük:

Angrboda: Jötunheimlı dev bir cadı, Loki'nin eşi.

Loki: Angrboda'nın eşi, malumunuz entrika üstadı.

Fenrir: Angrboda ve Loki'nin erkek çocuğu.

Jörmungandr: Midgard'ın denizlerinde yaşayan dev bir yılan. Angrboda ve Loki'nin erkek çocuğu.

Hel: Angrboda ve Loki'nin kız çocuğu. Helheim'da yaşıyor.

Bergelmir: Ymir'in soyundan gelen ve eşi ile kurtulan dev.

Skadi: Avcılık, kayak ve dağlarla ilişkilendirilen dev tanrıça.

Thrym: Mjöllnir'i çalan ve Freyja ile evlenmek isteyen buz devi

Utgard-Loki: Thor'u ve arkadaşlarını yanılsamalarla sınayan dev.

Ragnarök: Kıyamet.

Jötunheim'a yapılan haksızlıklara ve yaptığı haksızlıklara biraz bağıralım.

Moonsorrow - Jötunheim